Tarihin ilk kalorifer sistemi Diyarbakır’da bulundu

ORTADOĞU NEWS -

Kazıların ilk iki yılında kalenin gizli tüneli ile 1961 yılında bir kısmı bulunan divanhanenin tamamı ortaya çıkarıldı.

Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız’ın başkanlığında yürütülen kazıların bu yılki bölümünde ise tarihin ilk kalorifer sistemi ortaya çıkarıldı.

VOA Türkçe’den Mahmut Bozarslan’a konuşan Kazı Başkanı Yıldız

“2020 yılı kazılarındaki en dikkat çekici, en heyecanlandırıcı gelişme sarayın Doğu tarafında bulunan hamamın sıcak suyundan yararlanılarak sarayın ısıtma sistemi olarak adlandırılan kalorifer sisteminin ortaya çıkarılmasıdır. Hamamdaki sıcak su kenarları tuğlalarla döşeli kanallar vasıtasıyla saraya dağıtılmış. Daha önceden bir mekânda rastlamıştık. Bugün 2-3 mekânda daha bulduk. Dolayısıyla şunu söyleyebiliyoruz kalorifer sistemi sarayın bütün mekanlarına dağıtılmış”

Divanhane kanalları farklı

“Bugün bulduğumuz kalanlar diğer kanallara göre biraz daha farklı. Diğer kanallarda, yan taraflarda tuğla, altta sıva kullanılmışken, divanhaneye giden kanallarda ise altta tuğla döşeme kullanmış, yan kenarlarda sıvanmış. Divanhane saray için önemli toplantıların yapıldığı yer olduğu için ısı kaybının en aza indirilmesi için gerekli tedbirler alınmıştır. Isıtma sistemi Roma döneminde hamamların sıcak suyundan yararlanarak yapıldığını biliyoruz. Şimdiye kadar Sadece Doğubeyazıt'taki İshak Paşa Sarayı'nda bulundu, ki bu Saray Osmanlı dönemindedir. Orada bir kalorifer sistemi olduğu biliniyordu. Diyarbakır Artuklu Sarayı'ndaki ısıtma sistemi İshak Paşa Sarayı'nda sonra ortaya çıkan ikinci sistemdir ama İshak Paşa Sarayı sistemine göre çok daha eski bir sistemdir. Dolayısıyla Romalılar döneminde 300 yılda bu sistem yapılmış. Şu ana kadar tespit edilen dünyadaki en erken ısıtma sistemidir”

8000 yıllık kent tarihi var

” Artuklu Sarayı kazısı ile Diyarbakır tarihi yeniden yazılacaktır. Biz kazılara başladığımız zaman Diyarbakır merkezdeki yerleşim milattan önce 3500 4000 olarak biliniyordu ama kazılardan sonra milattan önce 6100 tarihi netleşti. Yani günümüzden 8000 yıl önce burada yerleşimin başladığını ve özellikle kesintisiz olarak her dönem burada yerleşimin olduğu kanıtlandı. Dolayısıyla Diyarbakır tarihi bu kazılarla beraber yeniden yazılacak.”

Kazılarda ortaya çıkan önemli bulgulardan biri de kaçış tüneliydi. Sarayda yaşayanların acil durumlarda kaçmak için kullandıkları tünelin önemli bölümü ortaya çıkarıldı. Tünelde saraya ve İçkale’ye su sağlayan su yolu da bulundu. Saraydaki kazıların 5 yıl içinde tamamlanması hedefleniyor.

Anahtar Kelimeler:
DiyarbakırKENT TARİHİ
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.