Lübnan'da halk neden sokakta?

ŞİYAR DİCLE

ORTADOĞU NEWS- Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta Bakanlar Kurulu'nun 17 Ekim'de, vergi odaklı 2020 yılı bütçe görüşmelerini yürüttüğü toplantı sırasında bir grup vatandaşın Hükümet Sarayı önünde düzenlediği eylem, ülke tarihinin en büyük kitlesel gösterilerine dönüştü.


GÖSTERİLER NEDEN BAŞLADI?

Lübnan parlamentosundaki Hristiyan ve Müslüman siyasi grupların oluşturduğu ulusal birlik hükümeti, büyüyen ekonomik kriz, işsizlik ve hayat pahalılığının yanı sıra birçok yeni vergi getiren 2019 bütçesini temmuzda onayladı. Gelen vergilerin şokunu atlatamayan Lübnanlılar, 2020 bütçe görüşmelerinin de vergilere dayalı yürütmesine karşı sokağa döküldü. 

17 Ekim’de Whatsapp görüşmelerine aylık 6 dolar vergi tasarısıyla ateşlenen gösteriler, yolsuz düzene karşı farklı din, mezhep ve gruplardan insanları Lübnan bayrağı altında birleştirdi.


Ortadoğu’nun tam kalbinde; bir zamanların Paris’i olarak nam salmış Lübnan’ın en önemli şehri olan Beyrut başta olmak üzere ülkenin tüm bölgelerine yayılan toplumsal isyanın temel talepleri arasında;  bağımsız bir hükümetin kurulması, mevcut siyasi yüzlerin değişmesi, hortumlanan devlet mallarının iadesi ve yolsuzlukla suçlanan yetkililerden hesap sorulması gibi taleplerle meydanları doldurdu.


Ülkenin dört bir yanında meydanları dolduran eylemciler, kamu kurumları ile özel sektörün büyük oranda hizmet vermesine engel oldu.


'YILLARDAN BERİ BİRİKEN KRİZ'

Eylemler devam ederken Hristiyan Özgür Yurtseverler Hareketi lideri Dışişleri Bakanı Cibran Basil'in bu toplumsal isyanı 'yıllardan beri biriken kriz" şeklinde niteleyerek, yeni hükümet arayışının doğru olmadığını ve ülkeyi sorunun daha da derinleşeceği gerekçesiyle hükümetin istifasına karşı durdu.


Diğer yandan İran ve Suriye rejimine karşı Arap ülkelerinin desteklediği 14 Mart Bloku'nu oluşturan Hristiyan Lübnan Güçleri Partisi, Hristiyan Ketaib Partisi ve Dürzi İlerlemeci Sosyalist Partisi ise göstericilerin talepleri doğrultusunda müttefikleri olan Başbakan Hariri'ye istifa çağrısında bulundu. 


Ülkedeki dini otoriteler göstericilerin taleplerine destek olurken, Yüksek Şii İslam Konseyi ise yaşananlara sessiz kaldı.


LÜBNAN'DA EKONOMİK DURUM

Farklı din ve mezheplere dayalı siyasi tercihler nedeniyle kırılgan yapıya sahip Lübnan'da 2011'de Suriye'deki savaşın başlamasıyla maruz kalınan mülteci dalgaları ve siyasi sorunlar nedeniyle ekonomik sıkıntılar yaşanıyor.

Maliye Bakanlığının Mayıs 2019'da yayımlanan raporuna göre, 51 milyar dolar Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) sahip Lübnan'da kamu borcu 2019'un ilk çeyreği itibarıyla 86,2 milyar dolara ulaştı.


HARİRİ'NİN İSTİFASI

Tarihler 29 Ekim'i gösterdiğinde Lübnan Başbakanı Saad el-Hariri, Beyrut'taki evinde basın karşısına çıktı. Hariri, düzenlediği basın toplantısında istifasını Cumhurbaşkanı Mişel Avn'a sunacağını söyledi.

Lübnanlılar, Başbakan Hariri'nin istifasını sevinç gösterileriyle karşılasa da eylemler küçük çaplı devam etti. Hariri'nin istifasının ardından akıllardaki en büyük soru ise taleplerin karşılanıp karşılanmadığıydı. 


TALEPLER KARŞILIK BULDU MU?

Hariri'nin istifasının ardından sevinç gösterileri yapan protestocular, hükümetin düşmesinin nihai talepleri olmadığını ve teknokratlardan oluşacak yeni hükümetin kurulması için küçük çaplı eylemlerle baskıyı sürdüreceklerini dillendiriyor. Eylemlerde "devrim", "mezhep eksenli siyasete son", "kamu mallarının iadesi" ve "yolsuzluğa karışanlardan hesap sorulması" sloganları yükseliyor.

BUNDAN SONRA NE OLACAK?

Cumhurbaşkanlığına yakın kaynaklar, parlamento üyelerinin ilerleyen günlerde istişarelere başlayacağını belirtse de yeni hükümetin çok yakın zamanda kurulması bir hayli zor. İstifasını sunan Hariri, geçen yıl gerçekleştirilen genel seçimlerden sonra yaklaşık 9 ay sonra hükümetini kurabilmişti. Öte yandan Hizbullah ise ABD'nin yaptırımları bağlamında Lübnan'a yönelik uluslararası desteğin riske girmemesi için Batı'ya yakın Saad el-Hariri'nin tekrar başbakan olmasını istiyor.

Lübnan anayasasına göre Cumhurbaşkanı Maruni Hristiyan, Başbakan Sünni Müslüman ve Meclis Başkanı ise Şii Müslümanlardan seçiliyor.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.