Diyarbakır'da Kürtçe'nin geleceği tartışıldı

ORTADOĞU NEWS- Açılış konuşmalarının ardından meslek grupları kendi aralarında gruplara ayrılarak kendi arasında tartışmaya başladı. İletişim, hukuk, akademi, kültür, sanat, ekonomi, edebiyat, yayıncılık gibi başlıklara ayrılan gruplar, Kürtçe ile ilgili sorunları ve çözüm önerilerini tartıştı. Gün boyu süren tartışmaların ardından hazırlanan raporlar, katılımcılara okundu.

BELLİ BİR YAŞIN ÜSTÜNDEKİLER KÜRTÇE'YE İLGİ GÖSTERMİYOR

Toplantıya katılanlar sorunları ve çözüm önerilerini Ortadoğu News'e değerlendirdi.  Hukukçular grubunda tartışmalar katılan aynı zamanda yazar olan Avukat Sedat Yurtdaş, toplantıya gençlerin de ilgi göstermesini umut vadettiği görüşünde. Yurtdaş, “Dilin kullanılması önündeki fiili, ekonomik, kültürel engellerin hepsinin konuşulmasının ve bir çözüm yolunun bulunması gerektiği konusunda çok çeşitli tartışmalar öteden beri vardır. Bu dönemde bu kadar çok sayıda insanın bir araya gelerek, kendi diliyle konuşması, çözüm araması aslında çok önemli bir aşamadır. Toplum olarak, Kürtler olarak tek başına siyaset olmayan bir alanda ne kadar önemli değerli bir ihtiyacın altını çizdikleri görülüyor” dedi.
Yurtdaş’a göre Kürtçenin korunabilmesi için şunlar yapılmalı;” Kürtçenin bütün lehçelerini koruyarak gelişmesi için hem eğitim hem pazar hem iletişim dili olması gerekiyor yoksa kaybedecek. Buraya katılanların gençliklerini de dikkate alarak şunu söyleyebiliriz, belli bir yaşın üstündekiler Kürtçeye ilgi göstermiyor. Toplumun genç nesilleri de bu dili ilgi gösteriyor ama bir dilin dünya dil ailesinde karşılığını bulması için mutlaka önündeki engellerin kaldırılması lazım." diye konuştu. 

KÜRTÇE'NİN SOSYAL MEDYADA KULLANIMI ÖNEMLİ

Gazeteci Murat Bayram ise Kürtçenin sosyal medyadaki kullanımına dikkat çekerek, “Habercilik artık sadece geleneksel yollarla değil sosyal medyada yapılıyor. Bunun Kürtçeye nasıl adapte edileceği üzerine tartışma yaptık, Kürt okurun, izleyicinin hangi platformlarda olduğunu araştırdık. Kürt çocuklarını sıklıkla telefon uygulamalarına baktıklarını tespit ettik. Kürt medyasında, Kürt haberciliğinde bu yönde bir fakirlik, bir içerik eksikliği olduğunu tespit ettik. Bu yönde çalışmaların olması gerektiğini vurguladık” diye belirtti.

KÜRT MEDYASINDA BİR DİL STANDARTI YOK

Bayram’a göre Kürtçenin yaşadığı sorunlar ve çözümleri şöyle;” Kürt medyasında özellikle eğitim dili olmadığı için kendi aralarında dil standartları yok. Bu da farklı medya organlarında farklı üslupla karşılaşmak anlamına geliyor. Medya organlarının dillerinin hem daha kolay ve anlaşılır yapılması, hem de daha birbirine yaklaştırılması gerekiyor. Bu konuda bir karar aldık. Sosyal medyada Kürtçenin çok az yer aldığını tespit ettik. Kürtçenin daha ilgi çekici bir şekilde, görsel ve işitsel hem materyaller kullanılarak sosyal medyada yer alması gerektiğini önerdik. Bu konuda çalışmalar yapılması gerekiyor. Yapılan tespitlerden biri Kürt medya organlarının çoğunda sadece sosyal medya editörlüğü yapan bir çalışanın olmadığıdır, bu konuda çalışmalar yapılmalı. Sadece sosyal medyada içerik üreten çalışanlar onları Kürtçe içerik üreten çalışan sayısının diğerlerinden daha fazla olması gerekiyor. İçeriklerin daha fazla zenginleştirilmesi lazım”

KUŞAKLAR ARASI AKTARIM KESİNTİYE UĞRUYOR


Akademisyenler grubunda tartışmalara katılan Dr. Cuma Çiçek ise Kürtçenin kuşaklar arasında aktarılmadığını savundu. Çiçek, “Bir dilim kuşaklararası aktarımı kesinti oluyorsa o dilin yok olma riski var. Bizim en çok altını çizdiğimiz husus buydu. Kürtçe artık çocukların dili değil çocukların dili olmaktan çıkan bir dil. Yaşlıların dili olmaya başladı. Kürtlerin önem vermesi gereken temel mesele kuşaklararası dil aktarımının kesintiye uğrayan aktarımının yeniden kurulması. Kürtçenin yaşamasına dair bir arzu ya da irade varsa Kürtçenin ölümüne dair bir kötü niyet yoksa Quebeck ve Katalan deneyimi bize şunu gösteriyor kâğıt üstünde simetrik bir sistem kursanız, iki dile eşit statü verseniz bile uzun süre baskı altında kalmış bir dil, baskın dil karşısında ayakta kalamıyor” şeklinde konuştu.

KÜRTÇE'NİN KULLANIMI GİDEREK AZALIYOR

Çiçek, Kürtçenin kullanımının gittikçe azaldığını belirterek, “Çok dillilik sistemine geçilmesi lazım. Anadili önceleyen birçok dillilik sistemine geçilmesi gerekiyor. Bunun asgari şartları anadilde eğitim, kamu hizmetlerinin çok dilli verilmesi gibi adımlarla başlıyor. Kurmancı da can çekişiyor. Kurmancinin geleceğini belirleyen temel gösterge kuşaklararası dil aktarımıdır. 50 yaş üstü Kürtlere bakalım, 30-50 yaş arası Kürtlere, 15-30 arası Kürtlere bakalım ve dilin grafiğini çıkaralım. Dilin yukarıdan aşağı doğru geldiğini göreceksiniz. Bu grafiğe baktığımızda Kürtçe artık yeni kuşakların dili olmaktan çıkıyor. Buna bir müdahale olmazsa bunu gideceği nokta bellidir. Kürtlerin devasa kaynakları var. Kurumları gazeteleri, medyaları, kültür kurumları, politik kurumlar var. Bu kurumların En azından gündelik hayatta Kürtçeyi önceleyen bir pozisyon alması lazım. Sokakta Kürtçenin prestijini artırıcı işler yapması lazım. Sadece yoksulların dili değil, zenginin de dili olmalı. Toplum içerisinde Kürtçenin statüsünü yükseltecek, prestijini arttırıcı işler yapılmalı. Kürtçe şu anda toplum içinde prestiji en düşük olan bir dil” dedi.

Anahtar Kelimeler:
DiyarbakırKürtçe
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.