Urartu kalesinin yarım asırlık bekçisi

ORTADOĞUNEWS - Van’a gelen turistlerin uğrak yerlerinden olan tarihi Çavuştepe Kalesi’nin emektar bekçisi Mehmet Kuşman; 56 yıldır görevinin başında. Kuşman’ı sıradan bekçilerden ayıran en önemli özelliği Dünya üzerinde Urartu’ca dilini bilen 12 kişiden biri olması. Ömrünün büyük bölümünü Urartu Medeniyetini araştırmaya harcayan Kuşman ve Urartuların yolu 1962 yılında kesişti. Askerden yeni dönmüş olan Kuşman, M.Ö. 900’lerde Van ve çevresinde hüküm süren Urartulara ait eserleri ortaya çıkarılması için yapılan kazılarda çalışmaya başladı.

İlk kitabenin çıkmasıyla Kuşma’ın kaderi de değişti. Yaşadıklarını Ortadoğunews’e anlatan Kuşman, Urartular ilgisinin bu kitabeyle başladığını belirterek, ” İlk defa buraya gelmişler kaleyi kazacaklar. Ben de katıldım. Ilk sene normal geçti ikinci sene kitabe çıktı. Hoca düşünüyordu, ne düşündüğünü sordum; ‘kitabe çıktı kime okutacağız?’ dedi. Ben de o zaman gençtim. İkinci sene peş peşe çıkmaya başlayınca, ‘Hocam ben de öğrenmek istiyorum’ dedim. Biraz zoruna gitti ‘Öğrenemezsin, zor bir meslektir’ dedi.  Onlar gittikten sonra Van Kalesine gittim, yazıları topladım. İran’dan yazılar getirttim.  Üç yılda alfabeyi oluşturdum” dedi.

Bundan sonra hummalı bir çalışmanın içine giren Kuşman Urartu alfabesini çözmeyi başardı. Alfabeyi yazdığı tabletini alıp Ankara’ya giden Kuşman,” Alfabe olduktan sonra, Ankara’ya çağrıldım, oraya gittim. Oradaki hocalar beğendi. Sonra lisana geçtim. Lisan 22 yılımı aldı, hepsi 25 yılıma mal oldu, bir şeyler öğrendim. Ankara’da sempozyum düzenlendi. Kazı yapan yerli yabancı bütün hocalar orada, herkes raporunu bakana verecek. Beni çağırdılar, taşımı birilerine gösterdiler. İlk önce inanmadılar. Bir yerden getirdiğimi sandılar. ‘Ben yaptım’ dedim. Çok beğenildi. Geldim yazıya başladım. Yazı 22 yılımı aldı. 600, 650 kelime öğrendim. Bir cümle kuramıyordum çünkü zor bir dil” diye konuştu.

Urartuca’yı sadece oğluna öğretebilen Kuşman, bu dile ilgi olmamasından yakınıyor. Kuşman, “Dünya genelinde 12 kişi, Türkiye’de 7 kişi biliyor. Bu dili en iyi bilen bir İtalyan hocadır.  Roma Üniversitesinde. 22 yıl önce ben ona ders veriyordum, şimdi Asurca, Hititçe, Urartucayı öğrenmiş. Birkaç kez kurs açmak istedim. Her gelen valiye gidip bana öğrenci bulmalarını istedim. Ülkemizde, Asuroloji, Hitioloji, Sümeroloji var ama Urartulara ait tek bir üniversitede bölüm yok. Bu lisan ölmek üzeredir. Olur diyorlardı ama yapmıyorlardı. Sadece benim bir çocuğum öğrendi o da SGK’da çalışıyor” diye konuştu.

Kuşman Urartular hakkında şunları öğrenmiş;” Çalışmayı öğrendim, Urartu insanı çok çalışkan. O gün yaptıkları işler bugün bile yapılamaz. Kanalizasyon var, fosseptik var, lavabo var.”  

43 yıllık resmi görevinin ardından 2005 yılında emekli olan Kuşman işi bırakmadı. 13 yıldır kalede gönüllü bekçilik yapan Kuşman, her sabah kaleye giderek, kontrollerini yapıyor sonra evine dönüyor. Dini bayramların ilk günü dışında hiç izin kullanmadığını belirten Kuşman, çalışma hayatı boyunca sadece bir kez hastalıktan 18 gün işe gelmediğini söyledi.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.